الشيخ محمد علي الگرامي القمي

324

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 1899 - اگر ماشين و موتور و ابزار كسب و كار كه جزء سرمايه است و خمس آنها داده شده در اثر كار ، استهلاك پيدا كند در آخر سال مىتواند مقدار استهلاك را از درآمد بردارد و خمس بقيّه درآمد را بدهد بنابراين اگر ماشين نو مثلًا يك ميليون قيمت دارد و با پول خمس داده بخرد اگر آخر سال استهلاك پيدا كرده قيمتش به 500 هزار برسد 500 ديگر را مىتواند به‌عنوان يك ضرر حساب نمايد . مسئله 1900 - آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك و پوشاك و اثاثيه و خريد منزل و يا مخارج عروسى مورد نياز دختر و پسر و يا زيارت و نذر و خيرات و مانند اينها مىرساند در صورتى كه از شأن او زياد نباشد و زياده روى نكرده باشد ، خمس ندارد . مسئله 1901 - مالى را كه انسان به مصرف نذر و كفارهء مىرساند ، جزء مخارج ساليانه است . و نيز مالى را كه به كسى مىبخشد يا جايزه ميدهد در صورتى كه از شأن او زياد نباشد ، از مخارج ساليانه حساب مىشود . مسئله 1902 - اگر گوسفند معينى را نذر كرد كه در وقت معينى آن را در راه خيرى مصرف نمايد و قبل از مصرف شدن آن ، سال خمسى او فرا رسيد خمس به آن گوسفند تعلق نمىگيرد . مسئله 1903 - اگر انسان نتواند يك جا جهيزيهء دختر را تهيّه كند و مجبور باشد كه هر سال مقدارى از آن را تهيّه نمايد ، يا در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيه دختر را تهيّه مىكنند ، به طورى كه تهيّه نكردن آن عيب است ، چنانچه در بين سال از منافع آن سال جهيزيه بخرد ، خمس آن را لازم نيست بدهد . مسئله 1904 - اگر كسى خانه ندارد و براى خريدن خانه ناچار است از درآمد چند سال جمع كند تا بتواند خانه بخرد خمس پولى را كه از سالهاى قبل پس‌انداز كرده بايد بدهد ، و آنچه را كه از درآمد سال خريد خانه بابت خانه مىدهد خمس ندارد . ولى اگر پول را تبديل به جنس كرده مثلًا يك سال از درآمد همان سال ، زمين خانه را بخرد ، و از درآمد سال بعد مقدارى از آن را بسازد و همين طور به تدريج خانه را بسازد تا تمام شود خمس واجب نيست . و همچنين است اگر خانه را به نسيه بخرد و هر سال قسمتى از پول آن را بدهد . مسئله 1905 - پولى را كه خرج سفر مىكند اگر مانند مركب سوارى باشد كه عين آن باقى است و از منفعت آن استفاده مىشود از مخارج سالى حساب مىشود كه در آن سال